dinsdag 8 juli 2014

Groei aantal oudere migranten: “Als de berg niet naar Mohamed komt…”

De zorg en samenleving in Nederland wordt geconfronteerd met grote en groeiende groep oudere migranten
Het programma Ramadan Talks besteedde maandagavond aandacht aan zorg voor oudere migranten. Ik was als directeur van Labyrinth, die dit onderwerp als een van haar belangrijke specialisaties heeft, te gast. Het is niet voor niets dat Ramadan Talks dit onderwerp aan de orde brengt. Nederland vergrijst en verkleurt, het aandeel migrantenouderen zal de komende 5 jaar toenemen van 210.000 naar 360.000. Met deze toename neemt ook de noodzaak om meer inzicht te krijgen in de behoeften van deze ouderen en hun mantelzorgers aan zorg en ondersteuning toe. Het is de vraag in hoeverre de reguliere zorg weet in te spelen op deze steeds belangrijker wordende groep.

Kloof tussen grote gevestigde zorginstellingen en oudere migranten: “Als de berg niet naar Mohamed komt…”
Uit onze en andere onderzoeken blijkt dat oudere migranten zorginstellingen in veel mindere mate weten te vinden dan autochtone ouderen. Voor het grootste gedeelte wordt de zorgbehoefte ingevuld door mantelzorgers, vooral van dochters of schoondochters. “Het is vijf voor twaalf, als het gaat om de kloof tussen oudere migranten, hun mantelzorgers en de reguliere zorg”, zei ik tijdens de uitzending. Voor een gedeelte doen zorginstellingen gelukkig wel pogingen om beter op de behoeften aan te sluiten. Alleen - uitzonderingen, pilots en succesvoorbeelden daargelaten - gebeurt dit met nog weinig resultaat. Wat ik zie is dat de kloof tussen het aanbod aan zorg en de behoefte van migrantenouderen in een steeds sneller tempo lijkt te worden gedicht door nieuwe kleinere en meer klantgerichte zorgorganisaties, vaak opgericht door tweede generatie migranten. “Als de berg niet naar Mohamed komt…” Vanuit een marktbenadering is dit logisch en normaal. Daar waar een markt is, en de zorg een gigantische markt, wordt deze opgevuld door partijen. En net zoals dat  in de normale economie doorgaans het geval is, en recent in een interview door de Braziliaanse topondernemer Ricardo Semler heel krachtig werd bevestigd, zijn kleine nieuwe organisaties veel beter in staat om maatwerk te leveren en in te spelen op een veranderende vraag. Dit principe wordt nu ook voor de zorg in een stroomversnelling gebracht door de decentralisatie vanuit het rijk.

In die zin gaat de roep om maatwerk nu gelijk gepaard met de algemene noodzaak van de zorgeconomie om flexibeler, klantgerichter en vooral menselijker te worden. Het is voor mij soms nog onvoorstelbaar hoe langzaam er door grote zorginstellingen geschakeld wordt en hoe slecht zij hun klanten eigenlijk kennen. Een paar jaar geleden en in zekere zin nu nog leek migrantenzorg en -huisvesting een minor issue. Het leek een te kleine groep om echt prioriteit aan te geven. Het frappante is dat nu, door maatschappelijke en economische ontwikkelingen en de daarmee samenhangende decentralisaties, maatwerk rondom migrantenzorg generiek is geworden. Het wordt van een minor issue een noodzaak voor de zorg om te overleven.

Beroep doen op gemeenschap, omgeving en mantelzorg: omgekeerde integratie? 
Daar waar migrantenouderen nu nog sterk afwijken van autochtonen en veel minder een beroep deden en doen op professionele thuiszorg en veel meer de zorg via mantelzorg regelen, moeten autochtonen juist ook meer een beroep gaan doen op mantelzorg. In die zin kunnen autochtonen misschien nog heel wat leren van allochtonen in Nederland. Omgekeerde integratie? Uiteraard moeten we ook oppassen met het verheerlijken van mantelzorg. Veel mantelzorgers dreigen overbelast te worden. Dit geldt des temeer ook voor de mantelzorgers van oudere migranten, juist omdat daar zo weinig gebruik van professionele thuiszorg wordt gemaakt. Kortom, genoeg aanleiding om over door te praten en vooral om samen met het veld, groot en klein, concrete oplossingsrichtingen voor te definiëren. Voor deze oplossingsrichtingen moet zeker breder worden gedacht dan de zorg alleen. Denk ook aan huisvesting/woonruimteverdeling-toewijzing, ICT, techniek, ondernemers, etc. Wordt vervolgd...

klik hier om het televisieprogramma  te zien




 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen