zaterdag 21 januari 2017

Alternatieven voor gentrification op de vastgoedmarkt

Gentrification niet te stuiten

Gentrification is in steden als Utrecht, Amsterdam en momenteel zeer zeker ook in Rotterdam zo normaal geworden dat er zelfs artikelen verschijnen waarin geklaagd wordt over "universele hipstercafes" die overal hetzelfde zijn (nrc). De winkelstraatmanager en gemeente krijgen applaus als de Utrechtse Amsterdamsestraatweg een "bagels & beans" heeft weten aan te trekken. Op zich hoeft hier niets mis mee te zijn. Als ik er langs fiets, zie ik op de ‘stroatwêg’ er zeker niet alleen hipsters zitten, maar juist van alles en nog wat. Het oogt een stuk gezelliger dan het voormalige veel minder druk bevolkte café dat hetzelfde pand bezette. Echter, de reden dat ik dit schrijf is dat het eeuwige kiezen voor de "yup" wel de makkelijkste weg lijkt, maar volgens mij niet altijd daadwerkelijk de beste voor een stad is. Want waar moeten dan de echte sociale huurders (lees, niet scheefwoners) wonen en hun eten en spullen kopen? Gideon Bolt schreef jaren geleden al over de immens populaire wijk Lombok op basis van zijn onderzoek naar sociale cohesie in gemengde buurten: "De interesse van de yup in zijn allochtone buurman gaat niet veel verder dan het graaien in de pot feta." Met andere woorden: het mengen gaat niet vanzelf, zelfs niet in wijken die in de loop der tijd gemixt zijn geworden.

In Krachtstation proberen we werelden te verbinden. Dit lukt, als je echt samenwerkt

In Kanaleneiland ben ik zelf samen met een heel team bezig met Krachtstation: een combinatie tussen wonen, ondernemen, onderwijs, sport en zorg. Deze combinatie is heel bewust gekozen en gewaagd, in de zin dat we niet voor de makkelijkste weg hebben gekozen. Wij willen dat verschillende werelden elkaar op natuurlijke wijze ontmoeten. We willen daarbij bereikbaar en laagdrempelig voor de wijk zijn. Zo wordt het pandbeheer gedaan door Marokkaanse jongens uit de wijk – gebundeld in Stichting Trendy – en door studenten die in het pand wonen; twee groepen die elkaar anders niet snel zouden ontmoeten en leren kennen. Als je als bezoeker binnenkomt zie je direct de diversiteit. Je ziet ROC leerlingen naar het in de wijk ontstane Fight-Dance-Cardio Centre gaan. Je ziet oudere Marokkaanse mannen naar de dagopvang van Attifa Zorg gaan en moeders van kinderen met een licht verstandelijke beperking naar Inaya Zorg, Studenten met een slaperig hoofd van een avondje doorhalen. Je ziet de wijkverpleegkundigen van Buurtzorg langskomen voor een van de weinige overleggen die ze hebben (ze zijn vooral bij de patiënten en zo min mogelijk op kantoor).

Wij zijn met deze keuze voor de wijk al voor gek uitgemaakt tijdens een van de vele rondleidingen die we geven. Men was en is bang dat we de markt kapot zouden maken omdat we een van de laagste vierkante meterprijzen van de stad hebben. Dit terwijl het hier niet gaat om anti-kraak of korte termijn verhuur, maar om een duurzame exploitatie van 20 jaar of langer.

Krachtstation illustreert dat vastgoed en beheer kansen voor wijken kunnen bieden

Krachtstation is eind 2016 officieel geopend en was op voorhand al 100% verhuurd. Het feit dat we samen met de wijk en wijkondernemers werkten en dat we kozen voor betaalbare kwaliteit, zowel binnen als buiten, zorgde ervoor dat we geen leegstandsrisicio hadden. Ja, we hadden voor doelgroepen die hogere prijzen konden betalen kunnen kiezen. En ja, dat had veel meer opgeleverd. Maar nee, dat wordt al genoeg gedaan. En nee, daar geloven wij niet in. Op de lange termijn is het aansluiten op de omgeving duurzamer. En het feit dat we zoveel mogelijk met de aanwezige partijen uit de wijk zelf doen zorgt wijkeconomisch, maatschappelijk en bedrijfseconomisch voor een veel beter resultaat dan als we het met standaard partijen van buiten hadden gedaan.

Wie heeft nog ideeën voor andere Krachtstations en helpt mee aan het tegengaan van gentrification-eenheidsworst in vastgoedland?

Ik geef toe dat dit is gelukt doordat naast onze eigen overtuiging, ook onze sociale investeerders deze visie deelden. Maar nu het allemaal draait en rendeert, en ik dit schrijf denk ik: Waarom gebeurt dit niet veel meer?

Waarom kan vastgoed niet als duurzaam maatschappelijk verantwoord ondernemen instrument worden ingezet? En waarom kan er in de plannenmakerij en vastgoedland niet meer aandacht zijn voor de maatschappelijke onderkant, maar dan vanuit sociaal en commercieel oogpunt? Wie helpt Krachtstation en haar sociale investeerders aan nieuwe kansen om te investeren in wijken en buurten, waar de dynamiek wellicht veel leuker en spannender is dan in het volgende hipstercafé!?

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen